Một nghiên cứu mới đã tiết lộ những dấu hiệu bị bỏ sót về hoạt động địa chất trên Sao Kim, cho thấy bề mặt bí ẩn của hành tinh này có thể vẫn đang thay đổi cho đến ngày nay. Những dấu hiệu này, được tìm thấy trong các cấu trúc hình tròn khổng lồ gọi là “coronae”, không chỉ định hình lại hiểu biết của chúng ta về Sao Kim mà còn hé mở cái nhìn về quá khứ cổ đại của Trái Đất.
Coronae Là Gì và Hình Thành Như Thế Nào?
Định nghĩa: Coronae là các cấu trúc hình bầu dục khổng lồ, có kích thước từ vài chục đến hàng trăm dặm (hàng trăm km) chiều rộng.
Cơ chế hình thành: Chúng được cho là hình thành khi các cột vật chất nóng từ sâu bên trong hành tinh đẩy lên lớp vỏ ngoài (gọi là thạch quyển – lithosphere). Hãy tưởng tượng bong bóng đá nóng chảy từ từ nổi lên, làm cong và nứt vỡ lớp vỏ bên trên.
Các đặc điểm địa chất ấn tượng này được bao quanh bởi các vòng đứt gãy, nằm rải rác khắp Sao Kim và là “cánh cửa tuyệt đẹp” để quan sát hoạt động bên trong hành tinh.
“Chúng có những đặc điểm rất lớn, và qua nhiều năm, mọi người đã đề xuất các lý thuyết khác nhau về cách chúng hình thành,” đồng tác giả Anna Gülcher, một nhà khoa học hành tinh tại Đại học Bern ở Thụy Sĩ, cho biết trong một tuyên bố của NASA/JPL. “Điều thú vị nhất đối với nghiên cứu của chúng tôi là giờ đây chúng tôi có thể khẳng định rằng nhiều khả năng có các quá trình hoạt động đa dạng và đang diễn ra thúc đẩy sự hình thành của chúng.”
Các nhà khoa học cho biết, những coronae này đã từng nằm rải rác trên cảnh quan hành tinh chúng ta, vì vậy nghiên cứu chúng trên Sao Kim có thể tiết lộ nhiều điều về cả hai hành tinh.
Tại Sao Coronae Quan Trọng?
Tiết lộ về Trái Đất sơ khai: Coronae không còn tồn tại trên Trái Đất ngày nay, nhưng chúng có thể đã từng xuất hiện khi Trái Đất còn trẻ, trước khi kiến tạo mảng (plate tectonics) được thiết lập.
Nghiên cứu chúng giúp cung cấp cái nhìn quan trọng về các quá trình dưới bề mặt hiện đang định hình bề mặt Sao Kim.
Nghiên cứu Đã Phát hiện Điều Gì?
Mô hình hóa 3D: Nhóm nghiên cứu đã xây dựng mô hình máy tính 3D mô phỏng dòng chảy của vật chất nóng bên trong Sao Kim và so sánh kết quả với dữ liệu trọng lực và địa hình thu thập bởi tàu vũ trụ Magellan của NASA (đã lập bản đồ Sao Kim vào đầu những năm 1990).
Dữ liệu Trọng lực (Gravity data) là chìa khóa: Dữ liệu này giúp phát hiện các cột vật chất nóng, kém đặc hơn, đang trồi lên từ sâu bên trong Sao Kim, điều mà bản đồ bề mặt thông thường không thể tiết lộ.
