+ Trả lời bài viết
Hiện kết quả từ 1 tới 1 của 1

Chủ đề: Bức ảnh lỗ đen đầu tiên sẽ hoàn thành trong năm nay

  1. #1
    Người yêu thiên văn học Avatar của congthang
    Tham gia ngày
    Feb 2012
    Bài gửi
    14

    Cấp: 21 [?]
    Kinh Nghiệm: 30.915
    Lên cấp cần: 38.246

    Thanks
    6
    Thanked 7 Times in 5 Posts

    Bức ảnh lỗ đen đầu tiên sẽ hoàn thành trong năm nay

    Nhờ xây dựng một mạng lưới kính thiên văn trên khắp toàn cầu, các nhà khoa học đã thu được lượng dữ liệu vô cùng khổng lồ. Sau khi được xử lý, họ sẽ hoàn thành bức ảnh đầu tiên trong lịch sử chụp lỗ đen.


    Hình minh họa một lỗ đen

    MỘT DỰ ÁN VĨ ĐẠI

    Ở trung tâm của thiên hà Milky Way, nằm gần ranh giới giữa hai chòm sao Cung Thủ và Bọ Cạp, một lỗ đen siêu khối lượng đang “lặng lẽ” tồn tại có tên Sagittarius A*. Thiên thể đáng sợ này chiếm một vùng không gian rộng hơn 27 triệu dặm và ước tính nặng gấp 4 triệu lần Mặt Trời. Bởi khoảng cách tương tối gần, chỉ cách chúng ta 26000 ngàn năm ánh sáng, Sagittarius A* là một trong một vài lỗ đen đủ gần để nghiên cứu ảnh hưởng của nó lên dòng vật chất xung quanh. Và nhờ thế, lần đầu tiên trong lịch sử chúng ta sẽ sớm sở hữu bức ảnh của một con quái vật mang tên lỗ đen.


    Lỗ đen Sagittarius A*ở tâm thiên hà Milky Way của chúng ta

    Nhà thiên văn học Tom Muxlow của Đại học Manchester cho biết: “Nói đúng ra chúng ta không thể chụp ảnh trực tiếp lỗ đen ở tâm Thiên Hà, chúng ta chỉ chụp “cái bóng” của nó. Đó sẽ là ảnh của bóng của lỗ đen trên nền bức xạ của vùng trung tâm thiên hà Milky Way.”.
    Mặc dù có kích thước khổng lồ, Sagittarius A* vẫn cách đủ xa (dù ở trên nói “đủ gần” :v )để thách thức bất kì kính thiên văn nào “có ý định” chụp ảnh nó. Nếu muốn vượt qua thách thức này, các nhà thiên văn cần một thiết bị có độ phân giải gấp 1000 lần kính Hubble. Với công nghệ hiện nay điều đó là không thể. Tuy nhiên, họ đã có giải pháp.


    Kính thiên văn Hubble - thành tựu khoa học nổi bật của thế kỉ XX

    Cuối tháng 4 năm ngoái, các nhà thiên văn đã đồng bộ một mạng lưới kính thiên văn vô tuyến trên khắp toàn cầu nhằm quan sát vùng lân cận của lỗ đen Sagittarius A*. Nghe giống như khoa học viễn tưởng, nhưng thực sự hàng chục kính thiên cùng kết hợp tạo nên “Kính thiên văn Chân trời sự kiện” (Event Horizon Telescope – EHT), một đài quan sát ảo tầm cỡ hành tinh đủ khả năng chụp những chi tiết không ngờ nhất ở khoảng cách vô cùng xa.
    Michael Bremer, nhà thiên văn thuộc Viện Nghiên cứu Thiên văn Vô tuyến quốc tế (IRAM), đồng thời là người quản lý dự án giải thích : “Thay vì xây dựng kính thiên văn khổng lồ, mà chắc chắn sẽ sụt lún do trọng lượng của chính nó, chúng tôi kết hợp nhiều đài quan sát lại giống như các mảnh của một tấm gương vĩ đại. Điều đó mang đến cho chúng ta một kính thiên văn ảo cỡ Trái Đất - rộng khoảng 10 000 km.”


    Mạng lưới EHT trên Trái Đất

    Chuỗi kính thiên văn ALMA (sử dụng bước song millimet/cận mimimet trên sa mạc Atacama) – một thành viên của dự án EHT, do Đài quan sát nam châu Âu quản lý đã một mình thu thập được một petabyte (1 triệu gigabyte) dữ liệu về lỗ đen. Lượng thông tin lớn đến nỗi không thể gửi qua internet, thay vào đó ổ cứng được vận chuyển qua đường hàng không và nhập liệu vào cụm máy tính đặt tại Đài quan sát Haystack MIT, Cambrigde, Massachusetts và Viện Thiên văn Vô tuyến Max Planck ở Born, Đức.


    Hệ thống kính ALMA tại Nam Mỹ

    Các nhà nghiên cứu vẫn đang chờ đợi. Một lý do khiến cho việc hoàn thiện hình ảnh của lỗ đen diễn ra chậm là vì một số đài thiên văn thành viên nằm ở Nam Cực, nơi thường chỉ có các chuyến bay kết nối trong khoảng tháng 2 đến tháng 10. Vì thế, dữ liệu từ các đài thiên văn ở Nam Cực thực sự được lưu trữ trong giá lạnh. Vào ngày 13/12, cuối cùng lượng dữ liệu này cũng đến được Đài quan sát Haystack.

    Dẫn lời thông báo của nhóm dự án tháng trước: “Sau khi bộ lưu trữ được làm ấm, dữ liệu này sẽ nạp vào ổ cứng có khả năng phát lại và xử lí cùng với dữ liệu từ 7 đài thiên văn khác để cuối cùng hoàn thành việc kết nối dữ liệu giữa mạng lưới kính thiên văn nằm ở Nam Cực, Hawaii, Mexico, Chile, Arizona và Tây Ban Nha. Chắc sẽ phải cần tới 3 tuần để thực hiện xong việc so sánh dữ liệu, và sau đó việc phân tích dữ liệu thu được trong năm 2017 sẽ bắt đầu được tiến hành.”

    Vậy chúng ta sẽ kỳ vọng điều gì sau khi quá trình phân tích trên hoàn tất ?
    Thật thú vị, một số nhà khoa học tin hình ảnh lỗ đen sẽ giống như hình xuất hiện trong bộ phim Interstellar của đạo diễn Christopher Nolan. Còn bạn tưởng tượng thế nào ?


    Mô phỏng lỗ đen trong phim Interstellar

    HÌNH ẢNH LỖ ĐEN CÓ THỂ CHỨNG MINH EINSTEIN ĐÃ SAI ?

    Cùng với bóng của lỗ đen, giới nghiên cứu cũng hy vọng có thể chụp được chân trời sự kiện, giới hạn mà tại đó không thứ gì, kể cả ánh sáng có thể thoát khỏi lỗ đen. Theo lời Robert Laing làm việc tại Đài Quan sát nam châu Âu, khi dự án thành công, thuyết tương đối tổng quát của Eisntein sẽ trải qua bài kiểm tra vĩ đại nhất.
    “Chúng tôi muốn kiếm chứng xem lỗ đen thực sự có chân trời sự kiện hay không, và liệu những dự đoán định lượng về bóng của lỗ đen có chính xác. Nếu thuyết tương đối sai ở khía cạnh nào đó, bạn sẽ thấy được độ sai lệnh của các dự đoán qua hình dạng của bóng lỗ đen và cách nó hoạt động trong Thiên Hà. “


    Albert Einstein - cha đẻ của Thuyết tương đối tổng quát, nền móng cơ bản của lý thuyết về lỗ đen ngày nay

    Dù hình ảnh nhận được có như thế nào, chắc chắn một điều nó sẽ đào sâu hơn các nghi vấn và khiến chúng ta kinh ngạc trước những hiện tượng bí ẩn của thiên văn học. Chỉ riêng tiến bộ trong ngành khoa học kĩ thuật cũng đáng là một cột mốc lịch sử để chúng ta kỉ niệm.
    “ Đây là việc hoàn thành một thử thách vốn chưa từng thử trước đây. Một sự khởi đầu cho chuyến phiêu lưu đầy mạo hiểm hướng tới một lỗ đen.” – Heino Falcke, đứng đầu mảng khoa học của dự án Kính thiên văn Chân trời sự kiện (EHT) phát biểu.


    Hệ thống kính thiên văn vô tuyến thuộc dự án EHT trên toàn cầu.

    Dịch từ https://www.mnn.com/earth-matters/sp...le-almost-here
    Lần sửa cuối bởi congthang; 21-01-2018 lúc 09:19 PM

+ Trả lời bài viết

Facebook comment

Quyền viết bài

  • Bạn không thể gửi chủ đề mới
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi file đính kèm
  • Bạn không thể sửa bài viết của mình