+ Trả lời bài viết
Hiện kết quả từ 1 tới 5 của 5

Chủ đề: Tìm hiểu các loại thị kính ( Phần I)

  1. #1
    Phó chủ nhiệm Avatar của Hoàng Quốc Phương
    Tham gia ngày
    Sep 2011
    Bài gửi
    552

    Cấp: 38 [?]
    Kinh Nghiệm: 1.252.583
    Lên cấp cần: 1.460.206

    Thanks
    300
    Thanked 651 Times in 165 Posts

    Tìm hiểu các loại thị kính ( Phần I)

    Thị kính là thứ cần quan tâm thứ hai sau vật kính. Nó chiếm một phần không nhỏ trong việc cho ra một hình ảnh chất lượng tốt. Bài viết này mình sẽ không nói về các đặc tính chung của thị kính mà sẽ bàn về từng loại thị kính và cách ghép của chúng, giúp các bạn hiểu được tại sao các loại thị kính lại có tên gọi khác nhau như vậy và ưu nhược điểm của từng loại.


    Chắc hẳn trong đa số mọi người đều biết đến thị kính Huygens hay thị kính Plossl và phần lớn các bạn mới bắt đầu sẽ chọn thị kính Huygen cho chiếc kính thiên văn của mình do nó rẻ. Nhưng có một điều ít người biết, hai thị kính đó chỉ là một trong rất nhiều loại thị kính. Thị kính Huygen là loại thị kính ghép đầu tiên, khá đơn giản còn Plossl là loại ra đời gần như sau cùng, ở giữa chúng vẫn còn những kiểu thị kính khác mà mọi người không biết do nó không phổ biến như hai loại kia, ít nhất là ở Việt Nam.
    Thị kính đơn giản nhất do một thấu kính tạo thành, nó có thể là thấu kính lõm hoặc thấu kính lồi. Chúng ta đều nhận thấy thị kính hiện nay đa phần đều là các thấu kính lồi ( hay thấu kính hội tụ ). Nhưng Galileo dùng thị kính là một thấu kính phân kì, phát hiện tình cờ của một thương nhân buôn kính người Hà Lan. Thị kính dùng thấu kính phân kì là một phát minh may mắn. Tại sao ư? Bởi vì nó được phát hiện ngẫu nhiên, không trên cơ sở khoa học nào cả. Kepler là người đầu tiên sử dụng thị kính là một thấu kính hội tụ, đây là một phát minh đã được ông tính toán chứ không phải là một may mắn đơn thuần. Như vậy có thể nói, thị kính dùng thấu kính phân kì được phát hiện bằng thực nghiệm, còn thị kính dùng thấu kính hội tụ được tìm ra bằng tính toán. Không dừng lại ở đó, thị kính làm từ thấu kính đơn mang rất nhiều lỗi quang học như cầu sai, sắc sai, cong trường, comma.... Vậy nên sau đó người ta mới bắt đầu tìm tòi và phát minh ra các loại thị kính dùng nhiều thấu kính đơn ghép lại với nhau.
    1. Thị kính Huygen
    Sau gần 100 năm từ phát hiện của Galileo, Christian Huygens là người đầu tiên phát minh ra thị kính ghép từ hai thấu kính thành phần. Kiểu ghép của Huygens đó là dùng hai thấu kính hội tụ có cùng tiêu cự f đặt cách nhau một khoảng f/2. Mặt lồi của hai thấu kính cùng hướng về phía tiêu diện ảnh. Kiểu ghép này đã cải thiện phần nào hiện tượng cầu sai và sắc sai. Thị kính Huygens vốn được thiết kế để dùng cho các kính thiên văn với độ mở F/15 trở nên. Xét về tổng thể, kiểu ghép này đã cải thiện được phần nào lỗi quang học do thấu kính đơn gây ra nhưng trường nhìn của nó khá hẹp, chỉ từ 20-35 độ. Ảnh kém sắc nét và bị viền đỏ tím rõ rệt, màu sắc không đẹp . Kiểu ghép Huygens thường dùng trong các kính thiên văn hay kính hiển vi rẻ tiền, bán theo bộ gọi là cho có. Khoảng đặt mắt của nó cũng khá ngắn, gây khó chịu cho người quan sát. Thậm chí một số người mua nó về chỉ để dùng với mục đích tạo ảnh của Mặt Trời lên một tờ giấy để quan sát gián tiếp. Cũng dễ hiểu bởi vì thị kính Huygen chỉ do hai thấu kính ghép lại nên không thể đòi hỏi một chất lượng ảnh cao ở nó được.


    2. Thị kính Ramsden
    Do Christian Ramsden phát minh ra vào năm 1783. Về cơ bản nó không khác kiểu ghép Huygens là mấy ngoại trừ việc hai mặt lồi của thấu kính quay lại với nhau. Với cải tiến nhỏ này, ảnh quan sát được đã giảm bớt đi hiện tượng méo trường ảnh ( méo trống ) và tăng khoảng đặt mắt lên một chút.


    3. Thị kính Kellner
    Năm 1849 , Kellner giới thiệu một cách ghép mới. Thị kính mới của Kellner đã cải thiện quang sai một cách đáng kể, đồng thời cho một trường nhìn tương đối thoái mái và rõ ràng. Ông đã thay thế thị kính cuối trong hệ Ramsden bằng một thấu kính achromat ( bao gồm một thấu kính hội tụ ghép với một phân kỳ ). Cải tiến này mang lại hiệu quả rất tốt. Các bạn có thể hiểu đơn giản rằng kính thấu kính kép phía sau đã sửa lỗi quang học cho thấu kính đơn phía trước. Kết quả mà kiểu ghép này đem lại là tạo ra một hình ảnh khá tốt, trường nhìn rộng từ 40-50 độ, quang sai và cầu sai được giảm rõ rệt. Khoảng đặt mắt thoải mái hơn rất nhiều. Tuy nhiên kiểu ghép này gặp phải một vấn đề đó là sự phản xạ nội không mong muốn gây mất tương phản nhưng về sau nó đã được giải quyết bằng những lớp phủ thấu kính.

    Còn tiếp....
    Hoàng Quốc Phương - HAS
    Lần sửa cuối bởi Thiên Hà; 05-05-2015 lúc 11:09 PM

  2. The Following 6 Users Say Thank You to Hoàng Quốc Phương For This Useful Post:

    Caysinho (25-11-2013), ducgiangsvnog (26-11-2013), HL_Xen (25-11-2013), hoangtung (25-11-2013), nctiam (26-11-2013), quyen99sky (27-11-2013)

  3. #2
    trovetucatbui
    Guest Avatar của trovetucatbui
    hoan nghênh đóng góp của em, tuy nhiên theo như hình minh họa thì em cần nêu rõ đây chỉ là 7 loại thị kính "cơ bản", hiện nay có nhiều thiết kế thị kính cải tiến với các chủng loại thiết kế đa dạng, kèm theo thành phần cấu tạo thấu kính kính quang học phong phú, tạo thành nhiều loại thị kính khác nhau, tùy thuộc vào giá tiền và mục đích sử dụng của từng loại. Mấy con cơ bản này anh đều có cả, khi nào em hoàn thành nốt bài viết, anh sẽ chụp ảnh thật từng loại thị kính và up lên, ghép với sơ đồ tương ứng để người đọc quan sát trực quan hơn và dễ phân biệt hơn.

  4. Đã cảm ơn trovetucatbui cho bài viết:

    hoangtung (26-11-2013)

  5. #3
    Phó chủ nhiệm Avatar của Hoàng Quốc Phương
    Tham gia ngày
    Sep 2011
    Bài gửi
    552

    Cấp: 38 [?]
    Kinh Nghiệm: 1.252.583
    Lên cấp cần: 1.460.206

    Thanks
    300
    Thanked 651 Times in 165 Posts
    Quote Nguyên văn bởi trovetucatbui Xem bài viết
    hoan nghênh đóng góp của em, tuy nhiên theo như hình minh họa thì em cần nêu rõ đây chỉ là 7 loại thị kính "cơ bản", hiện nay có nhiều thiết kế thị kính cải tiến với các chủng loại thiết kế đa dạng, kèm theo thành phần cấu tạo thấu kính kính quang học phong phú, tạo thành nhiều loại thị kính khác nhau, tùy thuộc vào giá tiền và mục đích sử dụng của từng loại. Mấy con cơ bản này anh đều có cả, khi nào em hoàn thành nốt bài viết, anh sẽ chụp ảnh thật từng loại thị kính và up lên, ghép với sơ đồ tương ứng để người đọc quan sát trực quan hơn và dễ phân biệt hơn.
    Còn nữa hả anh, mấy cái loại quý hiếm thế này em chưa bao giờ được biết. Anh đã tháo bung một cái nào ra xem chưa.

  6. #4
    Người yêu thiên văn học Avatar của hoangtung
    Tham gia ngày
    Apr 2013
    Bài gửi
    34

    Cấp: 23 [?]
    Kinh Nghiệm: 56.606
    Lên cấp cần: 62.494

    Thanks
    22
    Thanked 14 Times in 10 Posts
    mấy cái đấy chắc là hệ gồm thị kính và barlow. còn mấy cái cơ bản thì có lẽ phần 2 Phương nói là sẽ hết thôi

  7. #5
    trovetucatbui
    Guest Avatar của trovetucatbui
    Quote Nguyên văn bởi Hoàng Quốc Phương Xem bài viết
    Còn nữa hả anh, mấy cái loại quý hiếm thế này em chưa bao giờ được biết. Anh đã tháo bung một cái nào ra xem chưa.
    thỉnh thoảng có thời gian, anh lại lôi vài con ra, mỗi con 1 loại tháo nghiên cứu chơi, nhưng rủi ro lắm, lỡ tay là tong đời luôn, nói chung là nhiều loại, chả biết nó thiết kế kiểu gì mà có những thị kính anh thấy nó ghép đến hơn chục thấu kính vào luôn, đủ các hình dạng mặc dù thông thường thì chỉ từ 5 đến 9 cái đã là phức tạp rồi, chứ không đơn giản kiểu ghép kiểu hệ kết hợp thị kính - barlow hay loại thị kính "cải tiến" từ loại cơ bản lên kiểu như thị kính loại "Modified Achromat" đâu, em xem tạm vài con hôm nọ anh tháo ra chơi, mấy con này đều bị lỡ tay, rơi vỡ mất mấy thấu kính bên trong , quá đen đủi, giờ thì cả bọn đang đắp chiếu trong bảo tàng




  8. Đã cảm ơn trovetucatbui cho bài viết:

    Hoang_Cosmic (28-11-2013)

+ Trả lời bài viết

Facebook comment

Quyền viết bài

  • Bạn không thể gửi chủ đề mới
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi file đính kèm
  • Bạn không thể sửa bài viết của mình